Vize muafiyeti hükümleri saklı kalmak kaydıyla, Türkiye'de doksan güne kadar kalacak yabancıların vatandaşı oldukları veya yasal olarak bulundukları ülkedeki konsolosluklardan amaçlarına uygun vize alarak gelmeleri gerekmektedir. E-vize başvuruları www.evisa.gov.tr adresinden yapılabilir.
Türkiye'de vize veya vize muafiyetiyla kalış süresi, her 180 gün içerisinde toplamda 90 günü geçemez. Bu süreden daha fazla kalmak isteyen yabancıların mutlaka ikamet izni başvurusu yapması gerekmektedir.
İkamet izni başvuruları, Türkiye içinden e-ikamet (e-ikamet.goc.gov.tr) sistemi üzerinden online olarak yapılır. İlk başvurularda randevu tarihinde ilgili İl Göç İdaresi Müdürlüğü'nde hazır bulunulması gerekir. Uzatma başvuruları ise online sistem üzerinden yapılarak gerekli belgelerin posta yoluyla gönderilmesi şeklinde de gerçekleşebilir.
Talep edilen ikamet izni süresinden en az 60 gün daha uzun süreli bir pasaport veya pasaport yerine geçen belgeye sahip olunması zorunludur.
Evet, 15 Nisan 2024 tarihinden itibaren ikamet izni başvurularında yabancıların UETS (Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi) adresine sahip olmaları zorunlu hale getirilmiştir. PTT şubelerinden pasaport ve yabancı kimlik numarası ile temin edilebilir.
İkamet izni harç ve değerli kağıt bedelleri; vergi dairelerine, anlaşmalı bankalara (Ziraat Bankası, Vakıfbank, Halkbank) veya Gelir İdaresi Başkanlığı'nın web sitesi (ivd.gib.gov.tr) üzerinden online olarak ödenebilir.
16 Ekim 2023 tarihinden sonra satın alınan taşınmazlar üzerinden ikamet izni alabilmek için, taşınmazın satış bedelinin tüm şehirlerde (büyükşehir ve küçükşehir ayrımı olmaksızın) en az 200.000 USD (Amerikan Doları) karşılığı Türk Lirası olması gerekmektedir. Bu değerin tapu belgesinde belirtilen satış tutarı ile uyumlu olması şarttır.
Yeni düzenlemelerle birlikte, 16 Ekim 2023 sonrası alınan taşınmazlarda ekspertiz raporu yerine tapu üzerindeki resmi satış bedeli (en az 200 bin USD) esas alınmaktadır. Ancak gayrimenkulün konut niteliğinde olması ve sadece ikamet amaçlı kullanılması zorunludur.
Göç İdaresi Başkanlığı, son dönemde turistik amaçlı ikamet izni başvurularında daha seçici davranmaktadır. Sadece kira kontratı ile yapılan ilk başvurular, yabancının ülkede kalma amacını somutlaştıramaması nedeniyle reddedilebilmektedir. Turizm planı, maddi imkanların kanıtı ve UETS adresi gibi ek belgeler talep edilmektedir.
Türk vatandaşı ile evli olan yabancılar "Aile İkamet İzni"ne başvurabilirler. Bu izin her defasında en fazla 3 yıl süreli verilebilir ve 3 yılın sonunda şartlar sağlanırsa Türk vatandaşlığına başvuru hakkı doğar.
Öğrenci ikamet izni, yabancının öğrenim süresine bağlı olarak düzenlenir. Öğrenci, okulu tarafından verilen aktif öğrenci belgesini ibraz etmelidir. Mezuniyet sonrası 6 ay içinde iş arama amaçlı kısa dönem ikamet iznine başvurulabilir.
Türkiye'de kesintisiz en az 8 yıl ikamet izniyle kalmış olan, son 3 yıl içinde sosyal yardım almamış, yeterli geliri olan ve kamu güvenliği açısından tehdit oluşturmayan yabancılar süresiz (uzun dönem) ikamet iznine başvurabilirler.
Evet, 6458 sayılı Kanun uyarınca geçerli bir çalışma izni, ikamet izni yerine geçer. Çalışma izni olan yabancıların ayrıca ikamet izni almalarına gerek yoktur.
Başvurusu reddedilen yabancıya tebligat yapılır. Yabancı, yasal vize veya ikamet süresi bitmişse 10 gün içinde Türkiye'den ayrılmak zorundadır. Red kararına karşı 60 gün içinde İdare Mahkemesi'nde dava açma hakkı bulunmaktadır.
İkamet izni sahibi yabancılar adres değişikliklerini 20 iş günü içinde İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne ve Nüfus Müdürlüğü'ne bildirmek zorundadır. Bildirilmeyen adres değişiklikleri ikamet izninin iptaline ve idari para cezasına neden olabilir.
Mevcut düzenlemelere göre kısa dönem ikamet izinlerinde yurt dışında kalış süresi sınırlaması (120 gün kuralı) kaldırılmıştır. Ancak uzun dönem ikamet iznine geçişte yurt dışı süreleri toplam ikamet süresinden düşülmektedir.
* Bu bilgiler bilgilendirme amaçlı olup, güncel mevzuat değişiklikleri için Göç İdaresi Başkanlığı'nın resmi web sitesini (goc.gov.tr) takip etmeniz önerilir.