2527 Sayılı Türk Soylu Yabancıların Türkiye'de meslek ve sanatlarını serbestçe yapabilmelerine, kamu, özel kurum, kuruluş veya işyerlerinde çalıştırılabilmelerine ilişkin Kanun ile bu Kanunun Uygulamasına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca, Genel Müdürlükte yabancı uyruklulara ait nüfus kütüğü tutulur.
Bu kanun ve yönetmelik hükümlerine tabii olan Türk soylu yabancılar, yabancı nüfus kayıtlarını tesis ettirmekle yükümlüdür.Türk soylu yabancıların, nüfus kütüğüne kayıtlarının yapılabilmesi için ikamet ettikleri yer İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü veya İlçe Nüfus Müdürlüğüne müracaat etmeleri gereklidir.
Bu amaçla hazırlanmış bildirim formları ilgililerin mevcut belgelerine göre (pasaport, kimlik, uluslararası aile cüzdanı) doldurularak imzalanmalıdır. Belgelerin:
İkamet tezkeresi fotokopisinin okunaklı ve noterden tasdik edilmiş olması,
- Pasaportun veya fotokopisinin tercüme edilmiş ve noterden tasdik edilmiş olması,
- Diploma aslının veya yabancı ülkelerden alınmış ise denklik belgesinin noterden veya fakülteden tasdik edilmiş olması,
- Vatandaşı olduğu Devletin Konsolosluğundan, Türk soylu olduğuna dair alınan belgenin aslı veya noterden tasdik edilmiş olması,
- Evli ise uluslararası aile cüzdanının fotokopisinin noterden tasdik edilmiş olması,
- Forma yapıştırılacak olan fotoğrafın son altı ay içerisinde çekilmiş olması ve ek olarak gönderilecek olan iki adet fotoğrafın da aynı olması gereklidir.
Hazırlanacak olan dosya İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü tarafından doğrudan Genel Müdürlüğe gönderilir.Nüfus kayıtları yapıldıktan sonra kendilerine verilmek üzere düzenlenen "Yabancılara Mahsus Kimlik Belgesi" ilgili Valiliğe gönderilir ve ilgilisine teslim edilir.Nüfus kütüğüne kayıt edilen yabancılar medeni ve şahsi hallerinde meydana gelecek her türlü değişiklikleri Nüfus Müdürlüklerine bildirmek zorundadır.Yabancılar kendilerine daha önce düzenlenen "Yabancılara Mahsus Kimlik Belgesi"'nin süresinin sona ermesi veya diğer nedenlerle yenilenmesi için, ilgili Nüfus Müdürlüğüne dilekçe ile başvurarak durumlarının incelenmesi talebinde bulunabilirler.
Dilekçeye;
- Süresi uzatılmış okunaklı ikamet tezkeresinin noterden tasdik edilmiş suretinin ,
- Eski kimlik belgesinin aslının,
- Son altı ay içerisinde çekilmiş iki adet fotoğrafın,
eklenerek gönderilmesi gereklidir.
Türk soylu yabancılara ait nüfus kayıtları, kişinin Türk vatandaşı olduğuna bir karine teşkil etmemekte ve vatandaşlık için bir hak doğurmamaktadır.
TÜRK SOYLU YABANCI KAVRAMI
Türk hukukunda çeşitli yasal düzenlemelerde, “Türk soyundan kişiler”, “Türk soyundan olanlar”, “Türk soylu yabancılar” gibi kavramlara rastlanmaktadır[11]. Ancak mevzuatımızda “Türk soyundan olma” veya “Türk soyluluk” tanımlanmadığı gibi “Türk soyluluğun" hangi esaslara göre tespit edileceği konusunda da bir açıklık bulunmamaktadır. Bu sebeple, kimin Türk soylu olduğuna yetkili makamlar karar verecektir.
Vatandaşlığın bir kişi ile belirli bir devlet arasındaki hukukî bağı ifade etmesine karşılık[12]; milliyet ve soy kavramları ırk, dil, din ve kültür gibi öğeleri kapsayan, teknik anlamda hukukî olmayan; sosyolojik kavramlardır[13]. Bu sebeple, Türk soyluluğun tespitinde uygulanabilecek kesin bir ölçüt bulunmamaktadır. “Türk soylu olma”, sosyolojik bir olgudur. Bu olgunun tespitinde, kişinin adı-soyadı, dili, doğduğu ülke, yaşadığı bölge, nüfus kayıtları gibi pek çok faktörden yararlanılabilir.
Türk soyundan gelme, 2527 sayılı Kanun'dan yararlanmak için gereklidir, ancak yeterli değildir. Göçmen kabulünün siyasî ve ekonomik yönlerinin bulunması sebebiyle, kimin Türk soylu sayılacağına yetkili makamların[14] karar vermesi gerekir.
Türk soylu olma, sosyolojik bir olgu olduğundan, bu konuda bir tanım vermek de doğru değildir. Doktrinde[15], Türk soylu yabancı kavramı için bazı tanımlar verilmekte; ancak, bu tanımlarda, “Türk soylu olma”nın hangi esaslara göre belirleneceği hususunda bir açıklık bulunmamaktadır.
Türk hukukunda, Türk soylu yabancılar yanında “Türk kültürüne bağlı” kişilerden de bahsedilmektedir. İskân Kanunu, Türkiye’ye yerleşmek amacıyla toplu olarak veya tek tek gelmek isteyen Türk soyundan[16] meskün veya göçebeler ile Türk kültürüne bağlı meskün veya göçebeleri “muhacir” (göçmen) olarak tanımlamış ve kimlerin ve hangi ülkelerin halkının Türk kültürüne bağlı sayılacağının, Bakanlar Kurulu kararı ile belirleneceğini öngörmektedir (m. 3/1-2). İskân Kanunu’nun 4. maddesinde ise, “Türk kültürüne bağlı olmayanların” Türkiye’ye muhacir olarak alınmalarını yasaklamıştır. Bu durum karşısında, acaba Türk kültürüne bağlı olmayan fakat Türk soyundan olanlar muhacir olarak alınmayacak mıdır? İskân Kanunu’nun 3. maddesindeki tanımdan, Türk soyundan olanların, Türk kültürüne bağlı olmasalar bile, muhacir sayıldıkları anlamı çıkmakta ise de, 4. maddenin açık hükmü karşısında, Türk kültürüne bağlı olmayan kişilerin muhacir olarak alınması mümkün değildir[17]. Türk soyundan olan muhacirlerin durumunu güçleştiren bu sonuçtan, kısmen de olsa, Türk soyundan olanların Türk kültürüne bağlı olduğu karinesinden yararlanılarak kurtulmak mümkündür[18].
2527 sayılı Kanun’da, İskân Kanunu’ndan farklı olarak, Türk soylu yabancıların çalışma hakkından yararlanabilmeleri için, Türk kültürüne bağlı olma şartı aranmamıştır. 2527 sayılı Kanun, “Türk soylu yabancı devlet vatandaşı” yerine “Türk soylu yabancı” kavramını kullanarak, herhangi bir devlet vatandaşı olmayanların da çalışma hakkından yararlanabilmesini sağlamıştır. Bir başka ifadeyle, Türk soylu yabancılar bakımından kanunun kapsamı bilinçli olarak geniş tutulmuştur.
2527 sayılı Kanun’da ve Yönetmelik’te, Türk soylu olmanın ispatı hakkında herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Buna göre, Türk soyluluğun ispatının zorunlu bir şekil şartına tâbi olmadığını kabul etmek gerekir. Türk soyluluk iddiasında bulunan kişi her türlü delilden yararlanabilir. Ancak, bu delillerin yeterli olup olmadığına yetkili makam (İçişleri Bakanlığı) karar verecektir[19]. Türk soylu olma, kişiye bu Kanundan yararlanma konusunda bir “hak” vermez.
